01Incoterms neyi çözer, neyi çözmez?
Incoterms®, Milletlerarası Ticaret Odası'nın (ICC) yayımladığı teslim kurallarıdır. Satıcı ile alıcı arasında taşıma masraflarını, gümrük işlemlerini ve hasar riskinin hangi noktada el değiştirdiğini tek bir kısaltmayla tanımlar.
Incoterms mülkiyetin ne zaman geçtiğini, ödeme şeklini veya sözleşmeye aykırılığın sonuçlarını düzenlemez. Bunlar satış sözleşmesinde ayrıca yazılmalıdır; MİTA'nın iki taraflı sözleşmesi bu nedenle ödeme ve teslim maddelerini ayrı tutar.
02En çok kullanılan kurallar
Aşağıdaki özet, kuralın temel mantığıdır; ayrıntılı yükümlülükler ICC metnindedir.
- EXW (İşyerinde Teslim): Satıcı malı kendi tesisinde hazır eder. Yükleme, ihracat gümrüğü ve taşıma alıcıya aittir. Alıcı için en yüklü kuraldır.
- FCA (Taşıyıcıya Teslim): Satıcı ihracat gümrüğünü yapar ve malı alıcının belirlediği taşıyıcıya teslim eder. Konteyner taşımalarında FOB yerine önerilir.
- FOB (Gemide Teslim): Satıcı malı yükleme limanında, alıcının gemisine yükler. Risk mal gemiye yüklendiğinde geçer. Yalnızca deniz ve iç su yolu taşımasında kullanılır.
- CFR (Masraflar ve Navlun): Satıcı varış limanına kadar navlunu öder, ancak risk yükleme limanında gemiye yüklemeyle alıcıya geçer.
- CIF (Masraflar, Sigorta ve Navlun): CFR'ye ek olarak satıcı asgari teminatlı (Institute Cargo Clauses C) deniz sigortası yaptırır. Risk yine yükleme limanında geçer.
- DAP (Belirlenen Yerde Teslim): Satıcı malı varış yerinde, boşaltılmaya hazır halde teslim eder; ithalat gümrüğü alıcıya aittir.
- DDP (Gümrük Vergileri Ödenmiş Teslim): Satıcı ithalat gümrüğü ve vergiler dahil her şeyi üstlenir. Satıcı için en yüklü kuraldır.
03Fiyat karşılaştırırken dikkat
FOB 1.000 $ ile CIF 1.080 $ aynı ölçüde karşılaştırılamaz: CIF fiyatın içinde navlun ve sigorta vardır. MİTA teklif karşılaştırmasında farklı Incoterms ile gelen teklifleri işaretler; kararı vermeden önce navlunu kendi tarafınızda ekleyin.
Kuralın yanına daima yeri yazın: "FOB Mersin", "CIF Jebel Ali". Yer belirtilmeyen kural uyuşmazlığın en sık sebebidir.
04MİTA'da nasıl kullanılır?
İlan, ihtiyaç ve teklif formlarında Incoterms alanı zorunludur. Kabul edilen teklifin kuralı satış sözleşmesine aynen geçer ve sözleşmede riskin bu kurala göre geçtiği yazılır.
Bu rehber genel bilgi amaçlıdır; hukuki veya mali danışmanlık değildir. Kesin yükümlülükler için ilgili resmî metne ve danışmanınıza başvurun.
